Krajowa Izba Radców Prawnych we współpracy z Helsińska Fundacja Praw Człowieka przedstawia raport poświęcony ocenie wdrożenia unijnych dyrektyw dotyczących prawa do obrońcy w polskim porządku prawnym

Z perspektywy radców prawnych realny dostęp do obrońcy nie jest jedynie formalnym uprawnieniem to fundament rzetelnego procesu karnego i praktyczna gwarancja prawa do obrony. To właśnie od pierwszych chwil po zatrzymaniu rozstrzyga się, czy prawa jednostki będą rzeczywiście chronione.

Dlaczego ten raport jest tak ważny? Prawo do obrońcy stanowi istotę sprawiedliwego procesu, wyrównując szanse osoby podejrzanej wobec całego aparatu państwa. Europejski Trybunał Praw Człowieka wielokrotnie wskazywał na naruszenia art. 6 Konwencji (prawo do rzetelnego postępowania sądowego) – także w sprawach przeciwko Polsce.

Kluczowe problemy wskazane w raporcie:

- gwarancje wynikające z dyrektyw powinny przysługiwać już od momentu poinformowania o ściganiu, a nie dopiero po formalnym przedstawieniu zarzutów;

- niestawiennictwo obrońcy nie wstrzymuje przesłuchania – nawet przy obronie obligatoryjnej;

- materiał dowodowy uzyskany w takich warunkach pozostaje w aktach i bywa wykorzystywany w postępowaniu;

- istnieją wyjątki od zasady poufności kontaktu z obrońcą na wczesnym etapie postępowania;

- brak jasnej procedury zrzeczenia się prawa do obrońcy oraz obowiązku odpowiedniej adnotacji w protokole;

- orzecznictwo sądów wskazuje na niedostateczne środki naprawcze w razie naruszenia tych praw.

Raport zawiera konkretne postulaty zmian wypracowane w oparciu o wywiady z radcami prawnymi, adwokatami, prokuratorami i sędziami. Jako samorząd zawodowy radców prawnych traktujemy tę publikację jako merytoryczny wkład w trwający proces legislacyjny.

Obecnie w X kadencji Sejmu procedowana jest obszerna nowelizacja Kodeksu postępowania karnego (druk nr 1600), mająca na celu implementację dyrektyw obrończych. Wierzymy, że przedstawione rekomendacje przyczynią się do wzmocnienia standardów ochrony prawa do obrony w Polsce.

Zachęcamy do zapoznania się z raportem i jego pobrania - https://kirp.pl/wp-content/uploads/2026/02/RAPORT-KIRP-HFPC.pdf

Link z informacją o publikacji: https://kirp.pl/obronca-potrzebny-od-zaraz-dostep-do-pomocy-prawnej-dla-osob-zatrzymanych-perspektywa-dyrektyw-unijnych-i-praktyki-krajowej-nowy-raport-krajowej-izby-radcow-prawnych-i-hf/

To ważny głos środowiska radców prawnych w sprawie fundamentalnych gwarancji procesowych.